Candidate experience: de afgewezen kandidaat is je belangrijkste ambassadeur

17 september 2025 · Giels Brouwer

Je besteedt weken aan de ene kandidaat die je aanneemt. De andere veertig krijgen een standaardmail, of niets. Toch zijn het juist die veertig die over je praten: bij een verjaardag, op een reviewsite, tegen een oud-collega die overweegt te solliciteren. Wie aan employer branding werkt en de afwijzing vergeet, bouwt aan de voorkant wat hij aan de achterkant afbreekt.

Een afwijzing hoeft geen schade te doen. Goed gedaan levert hij zelfs iets op. In dit stuk lees je wat onderzoek zegt over afgewezen kandidaten, hoe je feedback geeft zonder juridische kopzorgen, hoe je ghosting voorkomt en hoe je meet of het werkt.

Wat afgewezen kandidaten doen

Talent Board onderzoekt sinds 2011 hoe kandidaten werkgevers ervaren, in het Candidate Experience (CandE) Benchmark-onderzoek. Het onderzoek vraagt kandidaten onder meer of ze opnieuw zouden solliciteren, of ze anderen zouden aanraden te solliciteren en of hun relatie met het merk sterker of zwakker is geworden. Kandidaten die zeggen niets meer met een werkgever te maken te willen hebben, noemt Talent Board resentment.

Een paar bevindingen springen eruit. In de cijfers over 2022 kreeg 57 procent van de Noord-Amerikaanse kandidaten geen enkele feedback nadat ze in de screening- of interviewfase waren afgewezen. In het wereldwijde rapport over 2023 steeg de bereidheid van kandidaten om anderen aan te bevelen met 46 procent als ze specifieke feedback kregen. Kandidaten die na de screening en het interview zelf om feedback werden gevraagd, waren 114 procent vaker bereid anderen aan te bevelen. En in de editie over 2024 lag resentment hoger dan ooit in het onderzoek, met een duidelijke daling van de bereidheid om aan te bevelen in de regio EMEA.

Lees die percentages als richting, niet als belofte. Het gaat om werkgevers die zelf meedoen aan het onderzoek, met een zwaartepunt in Noord-Amerika. De richting is wel elk jaar dezelfde: kandidaten die feedback krijgen en gehoord worden, blijven positiever, ook als ze de baan niet krijgen.

Waarom het misgaat

Niemand besluit om kandidaten te negeren. Het gebeurt. De hiring manager reageert niet, de vacature wordt op hold gezet, en de recruiter met twintig openstaande vacatures stelt het lastige telefoontje uit tot morgen. Na drie weken voelt het te laat om nog te bellen.

Daarnaast speelt angst. Veel recruiters houden feedback vaag omdat ze bang zijn voor discussie of een klacht. Dat is begrijpelijk, maar het levert een afwijzing op die niemand verder helpt. “We hebben gekozen voor een kandidaat die beter aansluit bij het profiel” zegt de kandidaat niets.

Afwijzen met feedback

Feedback is makkelijker als je een gestructureerd selectieproces hebt. Dan weet je per competentie hoe iemand scoorde, en kun je dat vertalen naar een concrete zin. Zonder scorecard heb je alleen een gevoel, en een gevoel kun je niet uitleggen.

De NVP Sollicitatiecode vraagt dat je afgewezen sollicitanten zo snel mogelijk informeert en uitlegt waarom, waarbij de uitleg afhangt van de fase van de procedure. Dat is een goede maatstaf. Na een cv-selectie volstaat een korte, eerlijke reden. Na een gesprek geef je één of twee punten die je kunt onderbouwen met wat je in het gesprek zag. Na een laatste ronde bel je.

Houd feedback gekoppeld aan de functie en het gedrag. Noem nooit leeftijd, afkomst, gezinssituatie of een andere grond uit de gelijkebehandelingswetgeving, ook niet bedoeld als compliment. “Je voorbeelden over stakeholdermanagement bleven algemeen; we zochten iemand die een concreet conflict met een directeur kon beschrijven” is bruikbaar en verdedigbaar.

Vergeet het positieve niet. Een kandidaat die hoort wat wel goed ging, onthoudt je als een werkgever die zorgvuldig keek. Dat is de basis van de silver medalist-aanpak: sterke tweede kandidaten die je later opnieuw benadert. Vraag daarvoor wel toestemming om hun gegevens langer te bewaren dan de vier weken die de AP gebruikelijk noemt.

Ghosting voorkomen

Ghosting door werkgevers is zelden onwil. Het is een gat in het proces. Je dicht het met afspraken die je vooraf maakt.

Spreek met de hiring manager een maximale termijn af voor feedback na elk gesprek, bijvoorbeeld twee werkdagen, en leg vast wie de kandidaat informeert. Geef kandidaten in elke fase een datum waarop ze iets horen, ook als er dan nog geen besluit is. “We hebben nog geen besluit, je hoort uiterlijk vrijdag meer” is beter dan stilte.

Gebruik geen no-reply-adres. Een afwijzing uit een mailbox waar niemand op kan reageren, vertelt de kandidaat dat het gesprek voorbij is voordat het begon. Zet er een naam onder van iemand die bereikbaar is.

En als een vacature vervalt, informeer dan iedereen die nog in de procedure zit. Dat is de groep die het vaakst wordt vergeten.

Twee kanten van de afwijzing

Een match heeft twee kanten, en een afwijzing ook. Soms wijst de kandidaat jou af. Vraag dan waarom. Dat gesprek levert vaak de eerlijkste feedback op je proces op: te lang, te veel rondes, een hiring manager die niet voorbereid was, een salaris dat pas laat op tafel kwam. In Twee kanten van een match lees je hoe je het gesprek over wat de kandidaat nodig heeft vanaf het begin voert.

Meten met cNPS

Wat je niet meet, verbetert niet. De Candidate Net Promoter Score vraagt kandidaten hoe waarschijnlijk het is dat ze je als werkgever aanbevelen, op een schaal van 0 tot 10. Je trekt het percentage critici (0 tot 6) af van het percentage promotors (9 en 10).

Meet bij aangenomen én afgewezen kandidaten, en apart per fase. Een cNPS die alleen gemeten wordt onder nieuwe medewerkers, zegt niets over de mensen die je afwees. Vraag naast het cijfer één open vraag: wat zou je ons proces aanraden om te veranderen? Talent Board weegt in zijn eigen CandE-score de antwoorden van kandidaten die niet zijn aangenomen zwaarder, om te voorkomen dat tevreden nieuwe medewerkers het beeld kleuren.

Zet de uitkomsten per maand naast je funnel. Zie je de cNPS na het eerste gesprek dalen, kijk dan naar de voorbereiding van interviewers of de doorlooptijd tot feedback. Meer metrics vind je in Recruitment data en metrics.

Handvatten: zo pak je het morgen aan

  1. Leg reactietermijnen vast in je intake met de hiring manager: feedback binnen twee werkdagen na elk gesprek, besluit binnen een vaste termijn.
  2. Gebruik de afwijzingsmail-template met drie varianten: na cv-selectie, na een gesprek en na de laatste ronde (eerst bellen).
  3. Koppel feedback aan de scorecard. Eén of twee concrete punten per kandidaat na een gesprek, inclusief iets wat goed ging.
  4. Vervang je no-reply-adres door een persoonlijke afzender.
  5. Vraag sterke tweede kandidaten om toestemming voor de talentpool, met een einddatum.
  6. Stuur na elke afwijzing een korte cNPS-vraag en rapporteer maandelijks per fase.
  7. Informeer iedereen als een vacature vervalt of on hold gaat.

Alle templates staan op Gratis recruitmenttemplates. Meer over het bouwen van een werkgeversmerk lees je in de gids Employer branding.

De kandidaat die je afwijst, weet beter dan wie ook hoe het is om bij jou te solliciteren. Behandel hem als de eerste lezer van je employer brand.