Van vage wens naar zoekprofiel: vraag je hiring manager om een rolmodel
Bij SciSports vroeg bijna elke club ons om hetzelfde: de beste speler op elke positie. Iedereen wilde Messi, op elke positie. Die speler bestaat niet binnen het budget van een gewone club. Dus draaiden we de vraag om. Wie is jouw ideale linksback? Zei een club Jordi Alba, dan wisten we waar we het over hadden: een back die de hele lijn afloopt, diep gaat en voorzetten geeft. Daarna zochten we de beste versie van dat type die paste in het budget en de contractsituatie. Dezelfde vraag stel ik nu aan hiring managers. In de sourcinggids staat hoe je daarna je vijver groter maakt. Dit stuk gaat over de stap ervoor: van vage wens naar zoekprofiel.
Het voorbeeld van Messi en Jordi Alba vertelde ik eerder in een interview met 7DTV.
Het probleem met “de beste”
Je kent de intake. De hiring manager wil “een sterke senior developer, hands-on, communicatief, met leiderschapskwaliteiten, die snel schakelt”. Je schrijft het op, je zoekt op LinkedIn en je vindt achthonderd mensen die zichzelf zo omschrijven. Twee weken later krijg je de feedback dat de shortlist “nog niet het niveau” is. Niemand weet welk niveau.
Een lijst met bijvoeglijke naamwoorden is geen zoekprofiel. Iedereen vult “communicatief” anders in, en je kunt er niet op filteren. De hiring manager heeft een beeld in zijn hoofd, en dat beeld krijg je niet op papier door om eigenschappen te vragen. Je krijgt het wel door om een persoon te vragen.
Vraag om een rolmodel
Stel in de intake met je hiring manager de vraag: wie is voor jou het voorbeeld van iemand die deze rol goed doet? Dat mag een huidige collega zijn, iemand van een vorige werkgever of iemand uit de markt die hij bewondert. Vraag om twee of drie namen. Eén rolmodel geeft je een kloon. Drie rolmodellen geven je een patroon.
Bij Replicruit, een van mijn eigen bedrijven, doen we daar een variant op: geef vijf mensen met wie je graag werkt, maar dan junior. Die vraag werkt goed bij startersfuncties, omdat een hiring manager zelden weet hoe een goede junior eruitziet, maar wel weet met welke senioren hij graag werkt.
Vraag daarna door op elk rolmodel. Wat doet deze persoon dat anderen niet doen? Waar zag je dat voor het eerst? Wat zou je missen als hij morgen vertrok? Je zoekt naar gedrag en werk. “Ze is slim” helpt je niet. “Ze schreef in haar eerste maand de documentatie voor de API die niemand begreep” helpt je wel.
Kan de hiring manager niemand noemen? Dan is dat ook informatie. Vaak is de rol nieuw, of weet hij zelf nog niet wat hij zoekt. Vraag dan naar de laatste persoon die in deze of een vergelijkbare rol vertrok of mislukte, en wat er ontbrak. Een negatief rolmodel is minder scherp, maar het geeft je een eerste grens. Of vraag hem twee profielen op LinkedIn op te zoeken van mensen die hij morgen zou willen spreken. Na tien minuten scrollen heeft bijna iedereen een naam.
Van rolmodel naar zoekcriteria
Nu vertaal je. Leg de rolmodellen naast elkaar en zoek wat ze gemeen hebben. Kijk naar vier dingen: welk werk ze deden voordat ze in deze rol kwamen, in wat voor organisaties ze zaten, welke vaardigheden of tools telkens terugkomen en wat de hiring manager bij alle drie noemde.
Stel dat je een product owner zoekt voor een SaaS-bedrijf. De hiring manager noemt drie mensen. Twee van hen begonnen bij klantenservice of customer success voordat ze product owner werden, en de derde was business analist bij een softwarebedrijf. Alle drie werkten bij bedrijven met minder dan tweehonderd mensen. Ze schrijven goed, en ze werkten met Jira. De manager noemt bij alle drie dat ze klanten zelf bellen.
Dan is je zoekprofiel iets als: product owner of product manager, met een achtergrond in support, customer success of business analyse, bij een softwarebedrijf van kleine tot middelgrote omvang. De titel “senior” en het aantal jaren laat je los. Die zeiden bij de rolmodellen niets.
Zet daarna budget en context ernaast, zoals de club dat deed met het transferbudget. Wat is het salaris? Werkt de rol op kantoor in Zwolle of remote? Welk niveau kan het team inwerken? Met die grenzen zoek je de beste versie van het type die je kunt krijgen. De vraag verschuift van “wie is de beste” naar “wie lijkt het meest op ons voorbeeld binnen wat we kunnen bieden”.
Van zoekcriteria naar Boolean-string
Het profiel wordt nu een zoekopdracht. Voor het voorbeeld hierboven kan een eerste Boolean-string zo beginnen:
("product owner" OR "product manager") AND (support OR "customer success" OR "business analist" OR "business analyst") AND (SaaS OR software) NOT (recruiter OR vacature)
Je zoekt op de route die de rolmodellen aflegden, naast de titel die ze nu dragen. Daardoor vind je ook de customer success manager die klaar is voor de stap naar product, en die nog geen product owner in zijn profiel heeft staan. Wil je buiten LinkedIn zoeken, dan zet je dezelfde logica om in een X-ray-zoekopdracht via Google.
Test de string op je rolmodellen. Komen ze er zelf niet uit, dan klopt je profiel niet. Kun je het profiel van een rolmodel niet bekijken, kijk dan of mensen met een vergelijkbare route verschijnen.
De valkuil: je kloont het team
Een rolmodel helpt je focussen, maar het trekt je ook naar meer van hetzelfde. Kiest de hiring manager drie mensen die op hem lijken, dan zoek je straks een vierde. Dat is hoe teams eenzijdig worden en waarom culture fit een slechte reputatie kreeg.
Vraag daarom ook wat er in het team ontbreekt. Welke vaardigheid heeft niemand nu? Wie zou er tegengas geven? Gebruik het rolmodel voor het werk dat iemand moet doen en houd ruimte voor wat iemand toevoegt. Dat heet culture add. Een linksback van het Jordi Alba-type is prima, maar als je hele achterhoede de lijn afloopt, staat er niemand meer achterin.
Let ook op wat je van het rolmodel overneemt. Geslacht, leeftijd, opleiding of de universiteit waar hij studeerde horen niet in je zoekprofiel. Van het rolmodel neem je de route en het gedrag over. De rest laat je liggen.
Handvatten voor je volgende intake
Neem deze vragen mee naar je volgende gesprek. Je kunt ze ook toevoegen aan je intakeformulier.
- Wie zijn twee of drie mensen die deze rol goed doen of zouden doen? Of: noem vijf mensen met wie je graag werkt, maar dan junior.
- Wat doet elk van hen wat anderen niet doen? Vraag om een concreet voorbeeld van werk.
- Welke route legden ze af voor deze rol: functies, type organisatie, vaardigheden?
- Wat hebben ze gemeen, en wat is toeval?
- Wat is het budget en de context: salaris, locatie, inwerktijd, contractvorm?
- Wat ontbreekt er in het huidige team dat de nieuwe collega moet toevoegen?
- Klopt de Boolean-string: vind je de rolmodellen of mensen met dezelfde route terug?
Leg het zoekprofiel daarna in één alinea terug bij de hiring manager voordat je gaat zoeken. Kijkt hij ernaar en zegt hij “ja, zo iemand”, dan heb je een zoekprofiel. Zegt hij “eigenlijk zoek ik iemand anders”, dan heb je net twee weken zoeken bespaard. Meer over het vinden van die mensen buiten de bekende vijver lees je in de gids over sourcing.