Performance-based hiring: werven op prestaties in plaats van eisen
Performance-based hiring is een wervingsmethode van de Amerikaanse recruiter Lou Adler: je beschrijft een vacature als de prestaties die iemand in het eerste jaar moet leveren, in plaats van als een lijst met eisen aan diploma’s en jaren ervaring. Kandidaten beoordeel je daarna op vergelijkbare prestaties die ze eerder leverden. Het is een van de methodieken in ons overzicht van werving- en selectiemethodieken die je morgen al kunt toepassen, te beginnen bij je volgende intake.
De eisenlijst die niemand vult
Je kent de vacature. “Afgeronde hbo- of wo-opleiding in een relevante richting. Minimaal vijf jaar ervaring in een vergelijkbare functie. Kennis van SAP. Ervaring in de food-sector is een pré. Uitstekende communicatieve vaardigheden. Stressbestendig.” Twintig regels, en na het lezen weet je nog steeds niet wat iemand op maandag gaat doen.
Zo’n lijst doet twee dingen verkeerd. Hij schrikt mensen af die het werk prima kunnen, maar niet aan elke regel voldoen. En hij trekt mensen aan die op papier passen maar het werk niet goed doen. Vijf jaar ervaring zegt niets over of iemand in die vijf jaar iets heeft bereikt. Het kan ook vijf keer hetzelfde jaar zijn geweest.
Lou Adler en het performance profile
Adler beschreef de methode in Hire With Your Head, voor het eerst verschenen in 1998 en sindsdien meerdere keren herzien. Zijn kernidee: de beste mensen worden niet aangetrokken door een eisenlijst, maar door het werk zelf. En je kunt ze alleen goed beoordelen als je weet wat dat werk inhoudt.
Het centrale document is het performance profile. In plaats van eisen beschrijf je zes tot acht prestatiedoelen voor de functie, op volgorde van belang. Adler wil dat die doelen concreet en meetbaar zijn, met een termijn erbij, en dat ze iets zeggen over de omgeving waarin iemand ze moet halen (Adler Group over performance profiles). Grote doelen splits je op in tussenstappen, zodat ook duidelijk is wat er in de eerste maanden moet gebeuren.
Het lijkt op de scorecard uit de Who-methode van Geoff Smart en Randy Street, die ook begint bij meetbare uitkomsten. Het verschil zit vooral in de nadruk: Adler gebruikt het profiel net zo hard om kandidaten aan te trekken als om ze te beoordelen. Meer over de scorecard lees je in de scorecard: definieer succes voordat je gaat werven.
Van eisenlijst naar prestaties: een voorbeeld
Neem een vacature voor een inkoper bij een middelgrote voedingsproducent. De oorspronkelijke eisenlijst ziet er ongeveer zo uit:
- hbo-opleiding bedrijfskunde of logistiek
- minimaal vijf jaar ervaring als inkoper
- ervaring in de food-sector
- kennis van SAP
- goede onderhandelingsvaardigheden
Hetzelfde werk als performance profile:
- Binnen zes maanden voor de tien grootste grondstoffen een tweede leverancier contracteren, zodat de productie niet stilvalt als één leverancier uitvalt.
- In het eerste jaar de inkoopprijs van verpakkingsmateriaal stabiliseren in een markt met sterk wisselende prijzen, en de afspraken vastleggen in jaarcontracten.
- Binnen drie maanden samen met de planning een vast overleg opzetten, zodat inkoop vooraf weet welke volumes er komen.
- In het eerste jaar de leveranciersbeoordeling vernieuwen, met vaste criteria voor kwaliteit, levertijd en duurzaamheid.
- Vanaf maand twee zelfstandig onderhandelen met leveranciers tot een jaarbedrag dat de inkoopmanager vaststelt.
- De inkoopdata in het ERP-systeem op orde brengen, zodat rapportages over leverbetrouwbaarheid zonder handwerk kloppen.
Lees ze naast elkaar. Bij de eerste versie zoek je iemand met de juiste papieren. Bij de tweede zoek je iemand die dit soort problemen eerder heeft opgelost, en het maakt minder uit of dat in de food-sector was, bij een bouwbedrijf of bij een groothandel in technische onderdelen. SAP-kennis is in de tweede versie niet verdwenen, maar teruggebracht tot wat het is: een systeem dat iemand moet leren gebruiken.
Gebruik het profiel daarna ook in je vacaturetekst. Een kandidaat die leest dat hij een tweede leverancier voor de tien grootste grondstoffen moet contracteren, kan zichzelf veel beter inschatten dan iemand die “goede onderhandelingsvaardigheden” leest. Hoe je dat uitwerkt tot een volledige tekst, lees je in een vacaturetekst die de juiste mensen aantrekt.
Interviewen op eerdere prestaties
In het gesprek vraag je naar vergelijkbare prestaties. Adler gebruikt daarvoor een vraag die hij zelf de belangrijkste interviewvraag noemt: wat beschouw je als je belangrijkste prestatie tot nu toe? Daarna vraag je vijftien tot twintig minuten door: wat was je rol, wat deed je zelf, wat was het resultaat, wat ging er mis, met wie werkte je samen, hoe meet je dat het gelukt is (Adler Group, The Most Important Interview Question of All Time).
Die vraag herhaal je voor de belangrijkste doelen uit je profiel. Heeft de inkoper eerder een leveranciersbasis gespreid? Vertel. Zo krijg je een beeld van wat iemand heeft gedaan, in plaats van wat hij zegt te kunnen. Het lijkt op de gedragsvragen uit de STAR-methode, alleen begin je bij de prestatie in plaats van bij de competentie.
Effect op zij-instromers en diversiteit
Een eisenlijst filtert op het pad dat iemand heeft gelopen. Een prestatieprofiel filtert op wat iemand kan. Dat verschil is groot voor zij-instromers: mensen die het werk elders hebben gedaan, in een andere sector of onder een andere titel. Een logistiek planner die drie jaar lang de leveranciers van een bouwbedrijf beheerde, valt bij de eerste versie af en komt bij de tweede bovenaan.
Ook voor diversiteit maakt het uit. Harde eisen zoals “minimaal tien jaar ervaring” sluiten jongere kandidaten uit, en de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd verbiedt leeftijdsonderscheid dat je niet objectief kunt rechtvaardigen. Diploma-eisen die niet noodzakelijk zijn voor het werk sluiten mensen uit die via een andere route vaardig zijn geworden. Een profiel dat beschrijft wat iemand moet bereiken, vraagt je om elke eis te verantwoorden.
Dezelfde gedachte zit achter skills-based hiring, dat selecteert op aantoonbare vaardigheden in plaats van diploma’s. Performance-based hiring gaat een stap verder door niet bij vaardigheden te beginnen, maar bij de resultaten waarvoor je die vaardigheden nodig hebt. Hoe je dit inbedt in een eerlijk proces, lees je in inclusief werven.
Waar het lastig wordt
Het kost tijd. Een hiring manager die gewend is om de vacaturetekst van vorige keer te kopiëren, moet nu nadenken over wat hij wil bereiken. Dat gesprek voer je in de intake, en het duurt langer dan tien minuten.
En niet elke functie leent zich voor harde prestatiedoelen. Bij een instapfunctie of een functie met veel routinewerk is het eerlijker om te beschrijven wat iemand na drie maanden zelfstandig moet kunnen. Ook dat is een prestatie.
Zo maak je je eerste performance profile
- Vraag de hiring manager in de intake: wat moet deze persoon na één jaar bereikt hebben om te zeggen dat het een goede aanname was?
- Maak van de antwoorden zes tot acht doelen, concreet en met een termijn.
- Zet ze op volgorde van belang en splits de grote doelen op in tussenstappen.
- Toets elke oude eis: is die nodig om een van de doelen te halen? Zo niet, schrappen.
- Gebruik de doelen als kern van je vacaturetekst.
- Bereid per doel een prestatievraag voor en vraag minstens vijftien minuten door.
- Bespreek na een jaar met de hiring manager welke doelen gehaald zijn. Dat is je beste input voor de volgende vacature.
Meer methodes om je werving te verbeteren vind je in het overzicht van methodieken. Het begint met een andere vraag aan je hiring manager, en dat gesprek is vaak het interessantste van de hele vacature.