Een vacaturetekst die de juiste mensen aantrekt
De meeste vacatureteksten beschrijven iemand die niet bestaat. Vijf jaar ervaring, een hbo-diploma, kennis van drie systemen, communicatief vaardig, flexibel, stressbestendig en een hands-on mentaliteit. De kandidaat die zich daarin herkent, solliciteert. De kandidaat die vier van de tien eisen mist maar het werk prima zou doen, haakt af.
Een goede vacaturetekst werkt andersom. Hij beschrijft het werk zo concreet dat de juiste mensen denken “dat ben ik” en de verkeerde mensen zichzelf wegselecteren. Het is het belangrijkste stuk tekst in je recruitment marketing, en het stuk waar het minst over wordt nagedacht.
Begin bij de scorecard, niet bij de vorige vacature
De snelste manier om een slechte vacature te schrijven is de vorige kopiëren. Dan erf je de eisen van iemand die drie jaar geleden in een andere context werd gezocht.
Begin bij de scorecard: waarom bestaat deze functie, welke resultaten moet iemand in het eerste jaar halen en welke competenties zijn daarvoor nodig? Die drie vragen vormen de ruggengraat van je tekst. Heb je geen scorecard, dan heb je nog geen vacature, alleen een lege stoel.
De opbouw: zes vragen die de kandidaat stelt
Een kandidaat leest je vacature met zes vragen in zijn hoofd. Beantwoord ze in deze volgorde.
Wat ga ik doen?
Beschrijf een gewone werkweek. Niet “je bent verantwoordelijk voor het accountmanagement”, maar “je beheert veertig klanten in de bouw en installatietechniek, belt ze elk kwartaal en zit twee dagen per week bij ze op locatie”. Concreet werk is geloofwaardiger dan een lijst verantwoordelijkheden, en het laat kandidaten zien of ze het leuk vinden.
Met wie?
Noem het team: hoe groot, welke rollen, wie je leidinggevende is. Een kandidaat die weet dat hij met drie developers en een product owner werkt, kan zich er iets bij voorstellen. Een foto of korte video van het team doet meer dan het woord “gezellig”.
Wat bereik ik?
Hier zit het verschil met de meeste vacatures. Lou Adler, de bedenker van performance-based hiring, stelt in Hire With Your Head voor om een vacature te beschrijven als de prestaties die iemand in het eerste jaar moet leveren, in plaats van als een lijst eisen. “Binnen zes maanden het nieuwe klantportaal live, met de helft minder supportvragen” trekt mensen aan die zoiets eerder hebben gedaan. “Minimaal vijf jaar ervaring” trekt mensen aan die vijf jaar ergens hebben gezeten.
Die uitkomsten komen rechtstreeks uit je scorecard. Je gebruikt ze later opnieuw in het interview: vertel over een keer dat je iets vergelijkbaars bereikte.
Wat krijg ik?
Contract, uren, thuiswerken, opleiding, pensioen, reiskosten. Wees specifiek. “Een marktconform salaris” is geen informatie; iedereen vindt zijn eigen salaris marktconform.
Wat verdien ik?
Noem een salarisrange. Kandidaten zoeken ernaar, en binnenkort is het ook een verplichting. De EU-richtlijn loontransparantie verplicht werkgevers om sollicitanten vóór het gesprek te informeren over het beginsalaris of de salarisschaal, en verbiedt de vraag naar het huidige of vorige salaris. Lidstaten moeten de richtlijn uiterlijk 7 juni 2026 omzetten in nationale wetgeving. Wie nu al een range in de vacature zet, hoeft straks niets te veranderen. Hoe je dat aanpakt als je salarissen intern niet op orde zijn, lees je in Salaris in de vacature.
Hoe gaat het proces?
Hoeveel gesprekken, met wie, is er een opdracht, hoe lang duurt het en wanneer hoort de kandidaat iets? De NVP Sollicitatiecode vraagt je om onder meer de procedure en de reactietermijn te vermelden. Kandidaten die weten wat er komt, haken minder vaak af.
De eisenlijst: korter dan je denkt
Schrijf eisen pas als laatste, en wees streng. Een eis is iets zonder welke iemand het werk op dag één niet kan doen. Al het andere is een wens, en wensen schrikken mensen af die twijfelen aan zichzelf.
Kijk kritisch naar diploma’s en jaren ervaring. In de herberekening van Sackett e.a. (2022) voorspellen jaren werkervaring functieprestatie nauwelijks (een validiteit van 0,07). Vraag de hiring manager welke vaardigheid het diploma moest garanderen, en zet die vaardigheid in de tekst. Dat is de kern van skills-based hiring. Je vergroot er de groep kandidaten mee, onder meer met zij-instromers.
Inclusieve taal
Woordkeus bepaalt wie zich aangesproken voelt. Danielle Gaucher, Justin Friesen en Aaron Kay lieten in 2011 in een reeks experimenten zien dat vacatureteksten met meer stereotiep mannelijke woorden (zoals “dominant”, “competitief”, “leider”) minder aantrekkelijk waren voor vrouwen, die zich er minder in thuis voelden. Het effect ging niet over de vraag of vrouwen dachten dat ze het werk konden, maar over de vraag of ze erbij zouden horen.
Lees je tekst daarom na op woorden die één groep aanspreken zonder dat het werk erom vraagt. Tools als Textio en Datapeople markeren zulke formuleringen; zie Vacatureteksten verbeteren met tools.
Let ook op de wet. De Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd verbiedt leeftijdsonderscheid zonder objectieve rechtvaardiging. Formuleringen als “jong en dynamisch team”, “starter” of een maximumleeftijd kunnen daaronder vallen. De Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen vraagt om genderneutrale functietitels: een neutrale benaming of de toevoeging m/v/x. En de Algemene wet gelijke behandeling verbiedt eisen die zonder noodzaak mensen uitsluiten, zoals “moedertaalspreker Nederlands” waar goede beheersing van het Nederlands volstaat.
Wees eerlijk over de minder leuke kanten
Elke functie heeft een nadeel. Een piek in december, veel reizen, een verouderd systeem dat nog twee jaar mee moet. Noem het. Een Realistic Job Preview laat kandidaten zien hoe het werk in de praktijk is, zodat ze zichzelf vóór hun eerste werkdag kunnen wegselecteren in plaats van erna. Laat een teamlid vertellen wat het lastigste aan de rol is. Dat is de geloofwaardigste zin in je hele vacature.
Voor en na: een opening herschreven
Zo begint een vacature zoals ik er wekelijks tientallen zie:
Wij zijn op zoek naar een enthousiaste en gedreven recruiter (m/v) met minimaal drie jaar ervaring, die stevig in zijn schoenen staat en energie krijgt van een dynamische omgeving.
Er staat niets in wat een kandidaat helpt kiezen. Geen werk, geen team, geen resultaat. En met “zijn schoenen” spreek je de helft van de lezers niet aan.
Dezelfde functie, herschreven vanuit de scorecard:
Je vult volgend jaar twintig technische vacatures voor ons productteam in Utrecht, samen met een tweede recruiter en vijf hiring managers die je zelf traint in gestructureerd interviewen. Je zoekt vooral buiten LinkedIn, want de developers die we zoeken reageren zelden op een InMail. Salaris: 4.200 tot 5.100 euro bruto per maand.
Een kandidaat weet na drie zinnen wat hij gaat doen, met wie, wat er van hem verwacht wordt en wat het oplevert. Wie dit niet leuk vindt, solliciteert niet, en dat is precies de bedoeling.
Lengte en vorm
Er bestaat geen ideale lengte. Een tekst moet zo lang zijn als nodig is om de zes vragen te beantwoorden, en niet langer. Gebruik tussenkoppen, zodat lezers op hun telefoon snel vinden wat ze zoeken. Zet salaris, uren en locatie bovenaan of in een vast blok.
Schrijf voor één persoon. Wie je candidate persona helder heeft, weet welke woorden die persoon gebruikt, welke twijfels hij heeft en welke informatie hij zoekt. En maak het solliciteren daarna makkelijk; elke extra vraag in je formulier kost kandidaten (zie Het sollicitatieformulier).
Meet wat je tekst doet
Een vacaturetekst is een advertentie, en advertenties kun je meten. Kijk naar de apply rate: welk deel van de bezoekers van je vacaturepagina solliciteert? En kijk verder dan het aantal: hoeveel sollicitanten komen door de eerste selectie? Een tekst die veel reacties oplevert van mensen die niet passen, kost je tijd.
Test één ding tegelijk. Herschrijf de opening, of voeg de salarisrange toe, en vergelijk de resultaten met de vorige versie.
Checklist voor je volgende vacaturetekst
- Haal missie en uitkomsten uit de scorecard.
- Beschrijf een werkweek in concrete taken.
- Noem het team en de leidinggevende.
- Zet twee of drie resultaten voor het eerste jaar in de tekst.
- Noem een salarisrange en de belangrijkste arbeidsvoorwaarden.
- Beschrijf het proces: stappen, duur, reactietermijn.
- Beperk eisen tot wat op dag één nodig is; vervang diploma-eisen door vaardigheden.
- Controleer op leeftijds- en gendergebonden taal en gebruik een neutrale functietitel.
- Noem eerlijk één nadeel van de functie.
- Meet apply rate en het aandeel sollicitanten dat door de eerste selectie komt.
Meer over kanalen, funnels en campagnes staat in de gids Recruitment marketing.
De beste vacaturetekst leest als een gesprek met iemand die het werk al doet. Laat die persoon meelezen voordat je op publiceren drukt.
Veelgestelde vragen
Hoe lang mag de tekst zijn?
De pagina heeft een paragraaf over lengte en vorm, en een checklist voor de volgende tekst.
Hoort het salaris erin?
Ja. De richtlijn loontransparantie vraagt dat vooraf. Zie het stuk over salaris in de vacature.