Contactgegevens zoeken met tools als Lusha en Kaspr: wat mag onder de AVG?
Je hebt het perfecte profiel gevonden. Ze reageert niet op je InMail, want ze krijgt er twintig per week. Met één klik in een browserextensie heb je haar mobiele nummer en haar persoonlijke Gmail-adres. Het is verleidelijk. De vraag is of het mag, en het antwoord is minder simpel dan de verkopers van die tools je vertellen.
Dit artikel legt uit wat contactdata-tools doen, wat de AVG ervan vindt en welke regels ik zelf hanteer. Het hoort bij de sourcinggids. Ik ben geen jurist, en dit is geen juridisch advies. Laat je eigen aanpak toetsen door je privacyfunctionaris of een advocaat.
Wat deze tools doen
Contactdata-tools koppelen een naam of profiel aan contactgegevens die op dat profiel niet zichtbaar zijn. Ze halen die uit eigen databases, die ze opbouwen uit openbare bronnen, uit gegevens die gebruikers delen of uit partnerdata. De bekendste:
| Tool | Wat het doet |
|---|---|
| Lusha | Browserextensie en database voor zakelijke e-mailadressen en telefoonnummers |
| Kaspr | Europese extensie voor LinkedIn, die aandacht voor AVG-compliance claimt |
| ContactOut | Extensie die e-mailadressen en telefoonnummers bij professionele profielen zoekt |
| Apollo.io | Grote B2B-contactdatabase met sequencing, oorspronkelijk voor sales |
| RocketReach | Zoekmachine voor zakelijke contactgegevens van professionals |
| Hunter | Vindt en verifieert zakelijke e-mailadressen op basis van domein en naam |
Let op het verschil. Hunter leidt een zakelijk adres af uit een bedrijfsdomein en een naam, zoals voornaam.achternaam@bedrijf.nl. De andere tools leveren vaak ook privé-adressen en mobiele nummers. Juridisch en ethisch is dat een andere categorie.
Wat de AVG ervan vindt
Je hebt een grondslag nodig
Ook als de gegevens ergens openbaar staan, is opslaan en gebruiken een verwerking van persoonsgegevens. Daarvoor heb je een grondslag nodig. Toestemming heb je bij een eerste benadering niet, dus kom je uit bij het gerechtvaardigd belang (artikel 6 lid 1 sub f AVG).
De Autoriteit Persoonsgegevens schrijft in haar handreiking over scraping dat je voor gerechtvaardigd belang aan drie voorwaarden moet voldoen: je belang is rechtmatig, de verwerking is noodzakelijk voor dat belang, en je belang weegt zwaarder dan de belangen en rechten van de persoon. Valt één voorwaarde weg, dan heb je geen grondslag. De AP wijst er ook op dat je de persoon moet informeren over het belang waarop je je beroept.
De belangenafweging
Het belang om iemand een baan aan te bieden is rechtmatig. Het lastige zit in de andere twee voorwaarden.
Noodzakelijk betekent dat je geen minder ingrijpende manier hebt. Kun je iemand bereiken via een bericht op het platform waar je hem vond, of via zijn zakelijke adres, dan is zijn privénummer niet noodzakelijk.
De afweging hangt af van wat iemand redelijkerwijs mag verwachten. Een sales director met een openbaar LinkedIn-profiel verwacht dat recruiters hem benaderen via LinkedIn of zijn werkmail. Hij verwacht niet dat een onbekende hem op zaterdag belt op een nummer dat hij nooit publiek heeft gedeeld. Hoe privéer het kanaal, hoe zwaarder zijn belang weegt.
De informatieplicht van artikel 14
Haal je gegevens niet bij de persoon zelf vandaan, dan moet je hem informeren. Volgens artikel 14 AVG doe je dat binnen een redelijke termijn, uiterlijk binnen een maand, en als je de gegevens gebruikt om contact op te nemen, uiterlijk bij dat eerste contact. Je vertelt wie je bent, waarvoor je de gegevens gebruikt, op welke grondslag, hoe lang je ze bewaart, welke rechten iemand heeft en uit welke bron je de gegevens hebt.
Dat laatste is bij contactdata-tools het pijnpunt. “Ik vond je nummer via Lusha” is eerlijk, en het is ook het moment waarop je merkt of je je comfortabel voelt bij wat je doet.
Het recht van bezwaar
Op grond van artikel 21 AVG kan iemand bezwaar maken tegen een verwerking die op gerechtvaardigd belang rust. Zegt iemand “haal me uit je systeem”, dan doe je dat, en je zorgt dat collega’s hem niet opnieuw benaderen via dezelfde tool. Leg bezwaren vast in je ATS of CRM, zodat de volgende recruiter het ziet.
Waar komen de gegevens vandaan?
Je bent verantwoordelijk voor wat je verwerkt, ook als een tool het voor je verzamelde. Vraag de leverancier hoe de database is opgebouwd, of de mensen in de database zijn geïnformeerd en hoe hij omgaat met verwijderverzoeken. Een tool die gegevens haalt uit adresboeken van gebruikers zonder dat de mensen in die adresboeken het weten, is een risico dat je overneemt.
De regels die ik hanteer
Alleen zakelijk. Ik gebruik werkmail en zakelijke nummers, en de berichtfunctie van het platform waar ik iemand vond. Privénummers en privémail gebruik ik niet bij een eerste benadering. Geeft iemand ze zelf, dan is het anders.
Alleen relevant. Ik verrijk alleen profielen die ik met de hand heb geselecteerd voor een concrete vacature. Niet honderd profielen in bulk omdat het kan. Dat is ook de volgorde van mijn eigen data-aanpak: eerst handmatig selecteren, dan gericht verrijken.
Informeren in het eerste bericht. Mijn eerste mail vertelt waar ik iemands gegevens vond, waarom ik contact opneem en hoe iemand bezwaar maakt, met een link naar de privacyverklaring. Dat past in twee zinnen onder je bericht. Hoe je de rest van dat bericht schrijft, lees je in een sourcingbericht dat wel antwoord krijgt.
Een vaste bewaartermijn. Reageert iemand niet of zegt hij nee, dan verwijder ik de verrijkte gegevens na een termijn die ik vooraf vastleg. Wil iemand in mijn talentpool, dan vraag ik toestemming. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt voor sollicitanten maximaal een jaar met toestemming.
Bezwaar is definitief. Wie nee zegt tegen verwerking, gaat op een lijst die het hele team kan zien.
Checklist voor je een licentie afsluit
- Vraag de leverancier hoe de database is opgebouwd en hoe mensen worden geïnformeerd.
- Controleer of de tool zakelijke en privégegevens scheidt, en of je privégegevens kunt uitzetten.
- Leg je belangenafweging vast in een kort document: doel, noodzaak, waarom je belang zwaarder weegt, welke waarborgen je neemt.
- Schrijf een standaardzin voor de informatieplicht in je outreach-templates.
- Stel een bewaartermijn in je ATS of CRM in voor verrijkte gegevens zonder reactie.
- Richt een registratie in voor bezwaren, zichtbaar voor het hele team.
- Laat het geheel toetsen door je privacyfunctionaris, en doe een DPIA als je op grote schaal gaat verrijken.
Contactdata-tools zijn niet verboden. Ze maken het alleen heel makkelijk om iets te doen wat je zonder tool nooit zou doen: een onbekende bellen op een nummer dat hij je nooit gaf. Vraag jezelf voor elke klik af of je het de kandidaat recht in zijn gezicht zou kunnen uitleggen. Meer over sourcing binnen de regels lees je in de sourcinggids en in AVG voor recruiters: bewaartermijnen, talentpools en sourcing.
Dit artikel is geen juridisch advies. Wet- en regelgeving en de uitleg ervan veranderen; raadpleeg bij twijfel je privacyfunctionaris of een jurist.