Een ATS kiezen: de vragen die je aan elke leverancier stelt

20 september 2025 · Erwin Retel

Een ATS kies je op vijf criteria: past het bij de omvang en het type van je organisatie, koppelt het met de systemen die je al hebt, kun je er de rapportages uit halen die je nodig hebt, is de verwerking van kandidaatgegevens AVG-proof geregeld, en gebruiken hiring managers het zonder training? Het overzicht van recruitmenttools en de lijst met ATS’en helpen je aan een eerste selectie.

Waarom de demo je niet helpt

Een ATS-demo ziet er bij elke leverancier hetzelfde uit. Een mooie pipeline met kandidaten die van kolom naar kolom schuiven, een carrièresite die in twee minuten klaar is, een dashboard met grafieken. Na drie demo’s weet je niet meer welke welke was.

Het probleem is dat de demo laat zien wat de leverancier goed kan. Jij wilt weten of het systeem jouw problemen oplost. Dat lukt alleen als je zelf de agenda bepaalt. Schrijf voor de eerste demo op welke drie dingen in je huidige proces het meest misgaan. Is het de feedback van hiring managers die blijft hangen? De rapportage die je elke maand met de hand in Excel bouwt? Kandidaten die afhaken in een sollicitatieformulier van twaalf velden? Vraag de leverancier om precies die situaties te laten zien, met jouw processtappen.

Hieronder per criterium de vragen die ik zou stellen.

Criterium 1: omvang en type organisatie

ATS’en zijn grofweg in drie segmenten te verdelen. Voorbeelden uit onze tooldatabase:

Segment Voorbeelden Typisch voor
Mkb en scale-ups Recruitee, Homerun, Teamtailor, Workable Organisaties met een kleine recruitmentfunctie, veel betrokkenheid van hiring managers, snelle implementatie
Enterprise Greenhouse, SmartRecruiters, Workday Recruiting Grote of internationale organisaties met complexe goedkeuringen, meerdere landen en koppelingen met een HCM-suite
Bureaus Bullhorn, Carerix, OTYS, Mysolution Werving-, uitzend- en detacheringsbureaus met klantbeheer, voorstellen en plaatsingen

De grens tussen segmenten is niet scherp, en leveranciers schuiven op. SmartRecruiters bijvoorbeeld werd in 2025 overgenomen door SAP, wat iets zegt over waar het product naartoe gaat. Een overname is geen reden om af te haken, wel een reden om te vragen wat er met de roadmap en de koppelingen gebeurt.

Werk je bij een bureau, dan heb je andere eisen: klantcontacten, opdrachten, voorstellen aan klanten, plaatsingen, soms uren en facturatie. Die vergelijking staat in ATS voor recruitmentbureaus.

Vragen aan de leverancier:

  • Hoeveel klanten van onze omvang en in onze sector hebben jullie in Nederland? Mag ik er twee bellen?
  • Hoe lang duurt een implementatie bij een organisatie zoals de onze, en wat moeten wij daarvoor leveren?
  • Wat gebeurt er met de prijs als we twee keer zoveel vacatures of gebruikers krijgen?

Criterium 2: integraties

Een ATS staat nooit alleen. Het moet praten met je HRIS (waar de hire een medewerker wordt), je agenda (voor het plannen van gesprekken), je jobboards, je assessmenttools en je e-mail. Elke koppeling die ontbreekt, betekent handwerk.

Maak een lijst van de systemen die je nu gebruikt en die je de komende twee jaar wilt gebruiken. Vraag per systeem of er een standaardkoppeling is, wie die onderhoudt en wat die kost. “Er is een API” is geen antwoord. Een API betekent dat iemand de koppeling moet bouwen en onderhouden, en dat is vaak jouw IT-afdeling.

Vragen aan de leverancier:

  • Welke van onze systemen hebben een standaardkoppeling? Wie onderhoudt die, en wat kost die?
  • Kan ik een kandidaat zonder overtypen doorzetten naar ons HRIS als medewerker?
  • Hoe werkt publicatie op Nederlandse jobboards, zoals Indeed, de Nationale Vacaturebank en Werkzoeken.nl?
  • Kan ik mijn data volledig exporteren als we stoppen, en in welk formaat?

Criterium 3: rapportage

Bijna elk ATS heeft een dashboard. De vraag is of je er de metrics uit haalt die ertoe doen. Neem de gids over recruitment data erbij en kijk welke metrics je wilt volgen: time to fill, time in stage, conversie per processtap en source of hire zijn een goed begin.

Vraag de leverancier om die metrics live te laten zien, met testdata. Kun je filteren op functiegroep, afdeling en periode? Kun je de ruwe data exporteren voor eigen analyse? Rapportage is het onderdeel waar demo’s het meest beloven en implementaties het vaakst tegenvallen.

Wil je later adverse impact meten, vraag dan ook hoe het systeem omgaat met vrijwillige, geanonimiseerde uitvraag van achtergrondgegevens.

Vragen aan de leverancier:

  • Laat zien hoe ik time in stage per processtap bereken voor alleen de technische vacatures van het afgelopen kwartaal.
  • Kan ik de ruwe data van alle kandidaten en stappen exporteren, met datums?
  • Kan een hiring manager een eigen overzicht zien van alleen zijn vacatures?

Criterium 4: AVG en de ondernemingsraad

Een ATS verwerkt persoonsgegevens van iedereen die bij je solliciteert. Daarom heb je met de leverancier een verwerkersovereenkomst nodig, zoals de AVG in artikel 28 voorschrijft. Daarin staat onder meer waar de data staan, wie erbij kan, welke subverwerkers de leverancier gebruikt en wat er gebeurt bij een datalek.

Bewaartermijnen zijn het tweede punt. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt het gebruikelijk dat je gegevens van afgewezen sollicitanten uiterlijk vier weken na afloop van de procedure verwijdert, of met toestemming tot maximaal een jaar bewaart. Een goed ATS doet dat automatisch. Een slecht ATS laat je dat elk kwartaal met de hand doen, en dan gebeurt het niet. Meer in AVG voor recruiters.

Gebruikt het ATS AI om kandidaten te rangschikken, te filteren of te matchen? Dan valt die functie mogelijk onder de hoog-risicocategorie van de AI Act, met eisen aan menselijk toezicht en transparantie richting kandidaten.

Tot slot de ondernemingsraad. Volgens artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden heeft de OR instemmingsrecht bij regelingen over sollicitatiebeleid en over de verwerking van persoonsgegevens van werknemers. Een nieuw ATS raakt aan beide. Betrek de OR daarom vroeg, niet een week voor de livegang. Hoe je dat aanpakt, staat in De ondernemingsraad en je nieuwe recruitmenttool.

Vragen aan de leverancier:

  • Waar worden onze data opgeslagen en welke subverwerkers gebruiken jullie? Mag ik jullie standaard verwerkersovereenkomst zien?
  • Kan het systeem gegevens van afgewezen kandidaten automatisch verwijderen na een termijn die wij instellen, en toestemming voor een talentpool apart vastleggen?
  • Welke functies gebruiken AI om kandidaten te beoordelen of te rangschikken? Kunnen we die uitzetten?
  • Hebben jullie documentatie die we aan onze OR en privacy officer kunnen geven?

Criterium 5: gebruiksgemak voor hiring managers

Dit is het criterium dat in de selectie het minst gewicht krijgt en in de praktijk het meest bepaalt. Recruiters werken de hele dag in het ATS en leren elk systeem wel. Hiring managers loggen twee keer per maand in. Als ze dan niet binnen een minuut snappen waar het cv staat en hoe ze feedback geven, mailen ze je hun oordeel. Dan staat het niet in het systeem en klopt je rapportage niet meer.

Test dit daarom met echte hiring managers. Geef twee of drie van hen een testaccount en een opdracht: bekijk deze kandidaat, geef een score en plan een tweede gesprek. Kijk mee zonder te helpen. Wat ze niet vinden, vinden ze ook na de implementatie niet.

Kijk ook naar de mobiele app en de e-mailnotificaties. Kan een hiring manager vanuit een mail met één klik een kandidaat goed- of afkeuren? Dat scheelt meer tijd dan welke AI-functie ook.

Vragen aan de leverancier:

  • Mogen drie van onze hiring managers twee weken met een testomgeving werken?
  • Hoe geeft een hiring manager feedback vanaf zijn telefoon?
  • Kunnen we per vacature een scorecard met vaste beoordelingscriteria inrichten?

Wat een ATS kost, en wat het je kost

Prijzen staan bij de meeste leveranciers niet op de website, of alleen voor de kleinste pakketten. Vraag daarom altijd een offerte op basis van je eigen aantallen: gebruikers, vacatures per jaar en de modules die je nodig hebt. Kijk verder dan de licentie. Implementatie, koppelingen, training en extra modules voor bijvoorbeeld referentiechecks of assessments kunnen samen meer kosten dan het eerste jaar licentie.

Reken ook de kosten van overstappen mee. Je kandidatendatabase moet worden overgezet, recruiters en hiring managers moeten opnieuw leren werken en een paar maanden lang loopt je rapportage niet goed. Leg daarom vooraf vast hoe lang het contract loopt, wat er met je data gebeurt aan het eind en hoe je die in een bruikbaar formaat terugkrijgt.

Een selectieproces in zes stappen

  1. Schrijf de drie grootste knelpunten in je huidige proces op en maak er demoscenario’s van.
  2. Maak een lijst van systemen waarmee het ATS moet koppelen.
  3. Kies drie tot vijf leveranciers uit het juiste segment via de ATS-lijst.
  4. Laat elke leverancier jouw scenario’s demonstreren, niet de standaarddemo.
  5. Laat hiring managers een testomgeving gebruiken en bel twee referentieklanten van vergelijkbare omvang.
  6. Betrek privacy officer en ondernemingsraad voordat je tekent, en leg de verwerkersovereenkomst en exportmogelijkheden vast in het contract.

Twijfel je aan het eind tussen twee systemen, kies dan het systeem waarin je hiring managers tijdens de test het minst vaak om hulp vroegen.